Een tijd geleden kwam ik het artikel Puppy Exercises Guidelines: An Evidence-Based Perspective van Sarah Keller van Sit Stay Squat en wist meteen: dit wil ik graag gebruiken voor onze toekomstige website.
Direct na de publicatie heb ik toestemming gevraagd aan de auteur en die kreeg ik gelukkig ook.

Ik ben van mening dat er nog steeds te veel onjuiste informatie circuleert over wat een puppy wel en niet mag als het gaat om bewegen, wandelen en trainen. Adviezen worden vaak klakkeloos overgenomen, terwijl ze niet altijd aansluiten bij hoe het puppylichaam zich daadwerkelijk ontwikkelt.

Nu onze website eindelijk klaar is, kan ik het artikel, met zorg vertaald en zo trouw mogelijk aan de intentie van het origineel, hier delen. Ik hoop dat het bijdraagt aan meer inzicht en bewustere keuzes voor een gezonde, sterke basis bij pups.

Veel leesplezier!
Liefs,
Sandy

Introductie 

Veel nieuwe puppy eigenaren horen de waarschuwing: 

“Laat je pup niet te veel bewegen, totdat de groeischijven gesloten zijn, anders verpest je zijn gewrichten!” 

Dit advies is vaak goed bedoeld, maar ook misleidend. Mits correct uitgevoerd, beschadigt beweging tijdens de groei je pup niet. Sterker nog: onderzoek laat zien dat zorgvuldig gedoseerde, lage impact beweging veilig is tijdens de groei en juist bijdraagt aan gezonde gewrichten, neuromusculaire ontwikkeling en algemene belastbaarheid. 
Door te focussen op kwalitatieve beweging, houding en het monitoren van vermoeidheid, help je je puppy op te groeien tot een sterke, zelfverzekerde en blessurebestendige volwassen hond. 

De sleutel is niet om beweging te vermijden, maar om de juiste soort beweging te kiezen en te weten wanneer je moet stoppen.

Inzicht in de groeischijven van een puppy 

Groeischijven zijn zones van zich ontwikkelend kraakbeen, gelegen nabij de uiteinden van de lange beenderen. Deze gebieden zorgen ervoor dat botten in lengte toenemen via endochondrale ossificatie, waarbij kraakbeen geleidelijk wordt vervangen door bot naarmate het dier volwassen wordt (Von Pfeil, 2009). 

Omdat kraakbeen structureel zachter is dan bot, zijn groeischijven kwetsbaarder totdat ze sluiten. De meeste blessures ontstaan door trauma of herhaalde impact, niet door goed gedoseerde beweging. Er is zelfs geen bewijs dat correct opgebouwde activiteit leidt tot vroegtijdige sluiting van groeischijven (Millis, 2019). 

Op röntgenfoto’s verschijnen open groeischijven als radiolucente (donkere) lijnen tussen metafyse en epifyse door hun kraakbenige structuur. Na ossificatie worden deze zones radiopaak en niet langer te onderscheiden van het omringende bot. 

Zolang groeischijven open zijn, groeien de botten actief, soms ongelijkmatig, wat tijdelijk invloed kan hebben op symmetrie en coördinatie. Omdat deze regio’s biomechanisch zwakker zijn, lopen ze meer risico op letsel door trauma of repetitieve belasting. 

Blessures ontstaan echter meestal door vallen, botsingen op hoge snelheid of abdrupte bewegingen, niet door matige, goed gecontroleerde beweging (Von Pfeil, 2009; Millis, 2019). 

In een peer-reviewed onderzoek toonden jonge beagles die 4 km/dag op een helling renden gedurende meerdere weken een grotere kraakbeendikte en -stijfheid, zonder gewrichtsschade. Dit ondersteunt de voordelen van gecontroleerde mechanische belasting (Kiviranta et al., 1988). 

De mythe van de “5 minuten per maand”-regel 

Je hebt vast de regel gehoord: 
“Pups mogen maar 5 minuten per maand leeftijd bewegen.” 
Klinkt simpel, toch? Te simpel.

Deze regel gaat voorbij aan belangrijke factoren zoals: 

• Het type beweging 
• De kwaliteit van de beweging
• De grootte, het ras en de bouw van de hond
• De ondergrond en omgeving 
• Individueel energieniveau en vermoeidheid 

Soms beperkt deze regel juist waardevolle blootstelling aan beweging, essentieel voor coördinatie, zelfvertrouwen en musculoskeletale ontwikkeling. In andere gevallen geeft de regel valse zekerheid, waardoor risicovolle activiteiten worden toegestaan zolang ze binnen de tijdslimiet vallen. 

Ondanks wat vaak gedacht wordt, ontstaan groeischijfblessures meestal door trauma, niet door matige, goed opgebouwde beweging. De veterinaire literatuur rapporteert geen gevallen van vroegtijdige sluiting van groeischijven door dergelijke activiteit (Millis, 2019). 

De waarheid: blessures ontstaan niet door een stopwatch, maar door onveilige beweging of vermoeidheid. 

Waarom gerichte puppyfitness belangrijk is

Neuromusculaire ontwikkeling & motorisch leren 
De eerste levensmaanden vormen een cruciale fase voor de ontwikkeling van coördinatie en proprioceptie. Leeftijds- en belastingpassende activiteiten helpen pups hun lichaam te leren gebruiken en veilige bewegingspatronen te ontwikkelen, gebruikmakend van normale neuroplasticiteit. 

Spierkracht, houdingscontrole en gewrichtsondersteuning 
Jonge honden ervaren nog geen grote spierhypertrofie, maar ze profiteren wel van efficiëntere neuromusculaire aansturing en gebalanceerde spieractivatie. Gecontroleerde fysieke activiteit verbetert posturale stabiliteit en gewrichtsprotectie (Ramos & Otto, 2022). 

Verbeterd gangwerk en bewegingspatronen 
Motorische controle beïnvloedt looppatronen. Gestructureerde beweging helpt pups symmetrische passen en gebalanceerde belasting te ontwikkelen, wat het risico op latere compensaties of asymmetrie kan verlagen. 

Zelfvertrouwen, focus en emotionele regulatie 
Zelfvertrouwen groeit wanneer pups haalbare fysieke uitdagingen aangaan. Voorspelbare, beloningsgerichte sessies met milde moeilijkheid bevorderen emotionele stabiliteit en veerkracht. Positieve bekrachtiging leidt tot betere leerresultaten en minder gedragsproblemen (Hiby et al., 2004). 

Verlaagde kans op blessures tijdens de groei 
Hoewel groeischijven kwetsbaar zijn, is er geen bewijs dat goed gedoseerde, lage-impact beweging vroegtijdige sluiting veroorzaakt. Integendeel: gecontroleerde beweging bevordert gezonde weefseladaptatie. 

Goed onderbouwde richtlijnen suggereren dat geschikte, lage-impact beweging: 

• De gewrichten beter kan beschermen via verbeterde spierfunctie en coördinatie 
• Een basis legt voor veilige bewegingsstrategieën 
• De pup fysiek en mentaal voorbereiden op eventuele toekomstige revalidatie 
• Zorgt voor betere communicatie tussen handler en pup 

Markertraining, consistente structuren en positieve bekrachtiging bouwen een gedeelde taal op. Pups profiteren van voorspelbaarheid, duidelijkheid en verhoogde betrokkenheid. 

Bewegingsbeperkingen voor pups 

Het is belangrijk onderscheid te maken tussen veilige, leeftijdsadequate beweging en activiteiten die het risico op blessure vergroten. Bepaalde hoog-impact, repetitieve of abdrupte bewegingen belasten gewrichten en zachte weefsels onnodig, vooral bij rassen met een verhoogd orthopedisch risico (Millis, 2019). 
Veel blessures ontstaan door cumulatieve microtrauma’s: herhaalde kleine overbelasting, niet één groot incident. 

Voorbeelden van risicovolle activiteiten: 

• Overmatig traplopen vóór voldoende kracht en coördinatie 
• Springen op/van meubels of in/uit de auto 
• Herhaaldelijk achter een bal aanrennen op hoge snelheid 
• Strakke bochten of abdrupt stoppen tijdens snelheid 
• Gladde of instabiele ondergronden

Vermoeidheid herkennen en erop reageren 

In plaats van willekeurige tijdslimieten, moet de duur van een sessie worden bepaald door signalen van vermoeidheid. Vermoeidheid betekent minder neuromusculaire controle → hoger blessurerisico. 

Pups reguleren zichzelf niet, dus jij moet hun grenzen bewaken. 

Signalen van vermoeidheid: 

• Trager of juist gehaast reageren op cues 
• Overprikkeling (meer happen/springen) 
• Geen voedsel willen of juist te gretig nemen
• Onrust of “fidgeting”  
• Verandering in toplijn (bolle rug, doorgezakte rug) 
• Veranderd gebruik van de poten (abductie/adductie, rotatie)
• Snuffelen, likken, krabben (overspronggedrag) 
• Stresssignalen (tongelen, wegkijken, lage staart, gespannen gezicht)
• Gaan liggen, weigeren van oefeningen, weglopen uit de ruimte/plek waar geoefend wordt 

Zelfs bij één van deze signalen betekent het dat de pup moe is, stop dan onmiddellijk met oefenen. 

Praktische Richtlijnen voor Veilige Puppybeweging 

• Geef bewegingskwaliteit voorrang boven duur 
• Focus op gecontroleerde, functionele oefeningen met lage belasting
• Vermijd repetitieve, ongecontroleerde activiteiten met hoge belasting
• Vermijd trainen op gladde ondergronden (tegels, parket, nat gras, ijs, enz.)
• Zorg dat pups niet te zwaar worden 

Observeer en monitor altijd op tekenen van vermoeidheid.

Wil je het originele artikel lezen? Klik dan hier Puppy Exercises Guidelines: An Evidence-Based Perspective

Bronnen

• Hiby, E. F., Rooney, N. J., & Bradshaw, J. W. S. (2004). Dog training methods: Their use, effectiveness and interaction with behaviour and welfare. Animal Welfare, 13(1), 63–69. https://www.cambridge.org/core/journals/animal-welfare/article/abs/dog-training-methods-their-use-effectiveness-and-interaction-with-behaviour-and-welfare/B219F8FBE35C05DA269D02F310E38B66
• Kiviranta, I., Tammi, M., Jurvelin, J., Säämänen, A. M., & Helminen, H. J. (1988). Moderate running exercise augments glycosaminoglycans and thickness of articular cartilage in the knee joint of young beagle dogs. Journal of Orthopaedic Research, 6(2), 188–195. https://doi.org/10.1002/jor.1100060205
• Millis, D. M. (2019). What is the logic behind not exercising puppies until the growth plates are closed? MyLameDog. https://www.mylamedog.com/post/what-is-the-logic-behind-not-exercising-puppies-until-the-growth-plates-are-closed
• Von Pfeil, D. (2009). The epiphyseal plate: Physiology, anatomy, and trauma. Compendium: Continuing Education for Veterinarians. Retrieved from https://vetfolio-vetstreet.s3.amazonaws.com/mmah/48/37155337d24e34963af2fc8e4cdce3/filePV0709_Von-Pfeil_P1.pdf
• Ramos, M. T., & Otto, C. M. (2022). Canine mobility maintenance and promotion of a healthy lifestyle. The Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 52(4), 855–873. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0195561622000298
• Lutonsky, C., Affenzeller, N., & Aghapour, M. (2025). Improving postural stability through proprioceptive training in dogs. Frontiers in Veterinary Science. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fvets.2025.1645875