Een hernia kan het leven van een hond in korte tijd ingrijpend veranderen. Soms ontstaan de klachten geleidelijk, maar het kan ook gebeuren dat een hond plotseling niet meer kan lopen. Wat gebeurt er bij een hernia, welke signalen kun je herkennen en wat komt er kijken bij het herstel?

In podcastaflevering #39 van De Fitte en Vitale Hond bespreken we de impact van een ernstige hernia, de uitdagingen tijdens de revalidatie en de mogelijkheden om een hond zo goed mogelijk te ondersteunen. Want een hernia behandelen is één ding, maar het herstel daarna vraagt vaak om veel geduld, aanpassingsvermogen en een goed afgestemd revalidatietraject.

Wat is een hernia bij de hond?

Tussen de wervels van de wervelkolom liggen tussenwervelschijven. Deze zorgen onder andere voor demping en helpen beweging tussen de wervels mogelijk te maken. Wanneer een tussenwervelschijf verandert of beschadigd raakt en materiaal naar buiten komt, kan dit druk geven op het ruggenmerg of de zenuwen.

De gevolgen verschillen per hond en zijn onder meer afhankelijk van de locatie en ernst van de beschadiging. Maar ook de leeftijd, conditie en overige gezondheid van de hond. Sommige honden laten vooral pijn of terughoudendheid bij bewegen zien. In ernstigere gevallen ontstaan coördinatieproblemen, zwakte of verlamming.

Bij acute uitval is snel handelen belangrijk. Wanneer een hond plotseling niet meer kan lopen, de poten niet goed kan gebruiken of snel achteruitgaat, moet hij direct door een dierenarts worden beoordeeld. Wacht niet af of de klachten vanzelf verdwijnen.

Waarom hebben sommige honden meer risico?

Bij bepaalde rassen, waaronder de teckel, speelt erfelijke aanleg een belangrijke rol bij het ontstaan van problemen met de tussenwervelschijven. De genetische aanleg die samenhangt met de korte poten kan ook invloed hebben op de ontwikkeling en vroegtijdige degeneratie (afname van kwaliteit) van deze schijven.

Dat betekent dat een hernia niet altijd het gevolg is van een verkeerde beweging of overbelasting. Ook honden die regelmatig wandelen, een goede spierconditie hebben en zorgvuldig worden behandeld, kunnen een hernia krijgen.

Wil je een hond aanschaffen van een ras met een verhoogd risico? Dan is het verstandig om je te verdiepen in de gezondheid van de ouderdieren en de familiegeschiedenis.

Je kunt het risico niet volledig uitsluiten, maar je kunt wel bewust omgaan met de gezondheid en belastbaarheid van je hond.

Welke signalen moet je serieus nemen?

Niet iedere hernia begint met duidelijke pijn of opvallende problemen met lopen.

Soms zijn de eerste veranderingen subtiel. Denk bijvoorbeeld aan:

• Een verandering in de manier van lopen of het neerzetten van de poten
• Minder soepel bewegen of een bollere rug
• Minder graag wandelen, spelen of bewegen
• Onzekerheid bij draaien, opstaan of het bewaren van het evenwicht
• Anders reageren bij aanraken of oppakken, plotseling een piep bijvoorbeeld
• Herhaaldelijk likken of bijten aan een poot zonder duidelijke verklaring

Deze signalen zijn niet specifiek voor een hernia en kunnen ook andere oorzaken hebben. Het gaat vooral om veranderingen ten opzichte van het normale gedrag en bewegingspatroon van jouw hond. B

Bij plotselinge verlamming, ernstige zwakte of snel toenemende bewegingsproblemen is directe veterinaire hulp noodzakelijk.

Wat komt er kijken bij het herstel na een herniaoperatie?

Wanneer een hond geopereerd wordt, begint daarna een nieuwe fase: het herstel.

Hoe die periode eruitziet, verschilt per hond en is afhankelijk van de ernst van de neurologische schade, de operatie en het herstelvermogen.

In de eerste fase kan strikte rust noodzakelijk zijn. Daarnaast kan een hond hulp nodig hebben bij het plassen, ontlasten, verplaatsen en verzorgen. Sommige honden hebben tijdelijk problemen met de controle over hun blaas of darmen.

Voor eigenaren kan dit een intensieve periode zijn. De zorg kost tijd en energie en de uitkomst is niet altijd voorspelbaar. Het is daarom belangrijk om vooraf goed te bespreken welke verzorging nodig is, welke signalen je in de gaten moet houden en bij wie je terechtkunt met vragen.

Ook praktische aanpassingen kunnen helpen. Denk aan een veilige, beperkte rustplek en, wanneer dit past binnen de instructies van het behandelteam, een buggy om de hond mee naar buiten te nemen zonder dat hij zelf te veel hoeft te bewegen.

Revalideren: meer dan alleen weer leren lopen

Tijdens de revalidatie ligt de aandacht vaak eerst op de vraag of de hond weer zelfstandig kan lopen. Maar lopen is niet hetzelfde als volledig hersteld zijn.

Een hond kan alweer stappen zetten en toch problemen houden met kracht, coördinatie, balans of het bewust plaatsen van de poten. Soms gebruikt hij de ene achterpoot duidelijk beter dan de andere. Hierdoor kan een asymmetrisch bewegingspatroon ontstaan.

Bij de revalidatie kunnen verschillende onderdelen aandacht krijgen:

• Spierkracht: het vermogen om het lichaam te ondersteunen en bewegingen uit te voeren.
• Coördinatie: het goed timen en aansturen van bewegingen.
• Balans en stabiliteit: het bewaren van evenwicht tijdens staan en bewegen.
• Symmetrisch bewegen: beide zijden van het lichaam zo goed mogelijk leren gebruiken.
• Lichaamsbewustzijn: het herkennen en gericht plaatsen van de poten.
• Belastbaarheid: de hoeveelheid activiteit die een hond aankan zonder dat de bewegingskwaliteit achteruitgaat.

Afhankelijk van de situatie kan de revalidatie bestaan uit begeleide oefeningen, aangepaste wandelingen, massage of hydrotherapie. Welke onderdelen geschikt zijn, moet worden afgestemd op de individuele hond en de fase van herstel.

Hydrotherapie kan bijvoorbeeld mogelijkheden bieden om beweging te oefenen in water. Het is echter geen vervanging voor een volledig revalidatieplan: ook de oefeningen thuis, de dagelijkse belasting en de kwaliteit van het bewegen verdienen aandacht.

Waarom een stabiele ondergrond soms beter is dan een balanskussen

Bij het trainen van balans en stabiliteit wordt soms gedacht aan balanskussens of andere instabiele materialen. Toch is een moeilijkere oefening niet automatisch een betere oefening.

Wanneer een hond nog onvoldoende controle heeft over zijn poten of moeite heeft om zijn evenwicht te bewaren, kan een stabiele ondergrond juist de beste plek zijn om te beginnen. Daar kan hij oefenen met het verplaatsen van zijn gewicht, het gecontroleerd optillen van een poot en het bewust neerzetten van zijn voeten.

Pas wanneer de basis voldoende ontwikkeld is, kan worden beoordeeld of een moeilijkere oefening passend is.

Het doel is niet om een hond zo snel mogelijk zo zwaar mogelijk te laten trainen. Het doel is om de juiste bewegingen op een passend niveau te oefenen en de belasting geleidelijk op te bouwen.

Vermoeidheid herkennen en de belasting aanpassen

Een hond wil soms meer doen dan zijn lichaam aankan. Zeker wanneer hij enthousiast is, met andere honden wil meelopen of weer graag wil spelen, is het niet altijd eenvoudig om zijn grenzen te herkennen.

Let daarom niet alleen op de duur of afstand van een wandeling, maar ook op de kwaliteit van de beweging. Wordt het gangwerk minder gecontroleerd? Neemt het slepen of kruisen van de poten toe? Heeft de hond meer moeite met zijn evenwicht? Dan kan dat een reden zijn om de activiteit te beëindigen of aan te passen.

Een hond die na een activiteit duidelijk meer klachten laat zien, verdient extra aandacht. Overleg met de behandelaar als je twijfelt over de juiste belasting.

Meer bewegen is niet altijd beter. De juiste hoeveelheid beweging is de hoeveelheid die past bij de mogelijkheden en het herstel van jouw hond.

Kun je een hernia voorkomen?

Helaas kun je niet iedere hernia voorkomen. Erfelijke aanleg en veranderingen in de tussenwervelschijven spelen bij sommige honden een grote rol. Toch zijn er manieren om bewust met de gezondheid van de wervelkolom en het bewegingsapparaat om te gaan.

Denk aan:

• Je hond op een gezond gewicht houden.
• Regelmatig en passend bewegen.
• De spierconditie onderhouden zonder de hond structureel te overbelasten.
• De leefomgeving aanpassen wanneer springen of traplopen een onnodig risico vormt.
• Veranderingen in houding, gedrag en beweging tijdig laten beoordelen.
• Bij risicorassen informatie verzamelen over de gezondheid van de familie.

Het gaat daarbij niet om het volledig vermijden van beweging. Een hond heeft juist passende beweging nodig om spieren en algemene fitheid te onderhouden. De uitdaging is om de belasting af te stemmen op de individuele hond, rekening houdend met leeftijd, lichaamsbouw, gezondheid en eventuele klachten.

Preventie betekent dus niet dat je iedere aandoening kunt voorkomen. Het betekent dat je bewust werkt aan de factoren waarop je wél invloed hebt.

Herstel vraagt tijd en maatwerk

Na een ernstige hernia kan herstel lang duren. Sommige honden maken grote stappen vooruit, terwijl andere honden blijvende beperkingen houden. Ook wanneer een hond weer loopt, kunnen kracht, coördinatie en gevoel nog aandacht nodig hebben.

Het is daarom belangrijk om realistische verwachtingen te hebben en de vooruitgang niet uitsluitend af te meten aan de vraag of een hond zelfstandig kan lopen. Comfort, bewegingskwaliteit, belastbaarheid en de mogelijkheid om dagelijkse activiteiten uit te voeren zijn minstens zo belangrijk.

Met passende begeleiding, geduld en een individueel afgestemd programma kan de hond werken aan de mogelijkheden die er zijn. De dierenarts en revalidatieprofessional kunnen helpen om de juiste doelen te bepalen en de oefeningen veilig op te bouwen.

Meer horen over hernia’s bij honden?

Wat betekent een ernstige hernia in de praktijk? Hoe intensief kan de verzorging na een operatie zijn? En hoe stem je revalidatie af op de mogelijkheden en grenzen van een hond?

In aflevering #39 van De Fitte en Vitale Hond gaan we dieper in op deze vragen. We bespreken de uitdagingen na een ernstige hernia, de rol van revalidatie en het belang van goed kijken naar houding, beweging en belastbaarheid.

Is jouw hond herstelt van een hernia, maar zie je dat jouw hond nog moeite heeft met de aansturing van zijn achterpoten, kracht, balans en conditie?

2-3 x per week gerichte oefeningen die je thuis kunt uitvoeren is van essentieel belang voor het behoud van zijn rug en ter voorkoming van nieuwe klachten.

Wil je thuis aan de slag maar met begeleiding van een zeer ervaren dierenfysiotherapeut & chiropractor? Neem contact met mij op via het contactformulier. Ik help je heel graag verder!