Waarom herstel tijd nodig heeft en wat je wel en niet mag doen

Ook bij honden komen blessures regelmatig voor. Misschien verwacht je blessures vooral bij sporthonden. Maar vooral jonge honden kunnen erg onstuimig en lomp doen, wanneer ze bijvoorbeeld losrennen in het bos of met andere honden spelen.

Allereerst wat is een blessure?

Een blessure is een acuut of subacuut letsel dat ontstaat door overbelasting, een ongeluk of plotse beweging.

Blessures vinden meestal plaats in spier, pees of bandweefsel. Veelvoorkomende blessures bij honden zijn gelegen in de:

• bicepspees
• psoas
• achillespees
• knieband verrekking
• rugklachten

Na een blessure wil je als hondenbaasje maar één ding weten:

“Wanneer is mijn hond weer de oude?”

Een begrijpelijke vraag, maar ook een lastige. Herstel volgt namelijk geen kalender, maar een biologisch proces.

Het lichaam van je hond herstelt beschadigd weefsel in verschillende fases. Elke fase heeft zijn eigen tempo en vraagt om een andere aanpak qua rust, beweging en begeleiding.

Wat het extra verwarrend maakt: je hond kan zich al beter voelen, terwijl het weefsel van binnen nog kwetsbaar is. En precies daar gaat het vaak mis. In dit blog leg ik je de fases van weefselherstel uit. Herstel na een blessure verloopt anders dan het herstel na een operatie. In een ander blog leg ik uit hoe het herstel na een operatie verloopt en waar je rekening mee moet houden.

Weefselherstel is geen aan/uit-knop

Of het nu gaat om een spierverrekking, een peesblessure of bandletsel: het lichaam herstelt stap voor stap. Minder pijn of beter lopen betekent niet automatisch dat het weefsel alweer sterk genoeg is om alles te doen.

Herstel vraagt tijd en de juiste belasting op het juiste moment.

Fase 1: de ontstekingsfase (dag 0 – ± 5)

Deze fase begint direct na het ontstaan van de blessure.

Wat gebeurt er in het lichaam?

Het lichaam stuurt extra bloed en herstelcellen naar het beschadigde gebied. Zwelling, warmte en pijn zijn normaal en nodig om het herstel op gang te brengen.

Wat merk je bij je hond?

• Kreupelheid of minder willen bewegen
• Gevoeligheid bij aanraken
• Soms zwelling of warmte

Wat mag je doen qua beweging?

• Korte, rustige plasrondjes
• Altijd aangelijnd
• Rustig tempo, rechte stukken
• Vlakke ondergrond

Wat liever niet?

• Rennen, springen of spelen
• Loslopen
• Trappen of op de bank springen
• Spelen met andere honden

Belangrijk:
In deze fase heeft rust prioriteit. Wordt je hond na de wandeling stijver of manker, dan is dat een signaal dat het te veel was. Kijk ook goed naar het verschil tussen hoe jouw hond opstaat en loopt in de ochtend, middag en avond. Loopt jouw hond in de avond stijver of anders, dan heb je in de ochtend te veel gelopen.

Fase 2: de opbouwfase (± dag 5 – week 3)

In deze fase begint het lichaam nieuw weefsel aan te maken. Dit weefsel is nog zwak en kwetsbaar, maar wel belangrijk voor het verdere herstel.

Wat zie je bij je hond?

De pijn neemt vaak af en je hond krijgt meer energie. Dat is een goed teken, maar ook een valkuil.

Wat zie je bij je hond?

• Je hond lijkt zich beter te voelen
• Meer bewegingsdrang
• Soms alsof er “niets meer aan de hand is”

Wat mag je doen qua beweging?

• Wandelingen iets verlengen mits er geen verslechtering van houding en beweging is.
• Nog steeds aangelijnd
• Rustig tempo

Wat liever niet?

• Plots draaien of stoppen
• Rennen achter een bal of stok
• Vrij spelen met andere honden
• Trekken aan de lijn

Dit is een risicofase.
Omdat je hond zich beter voelt, is de kans groot dat hij meer wil dan het herstellende weefsel aankan. Te snel opbouwen kan leiden tot terugval.

Fase 3: de remodelleringsfase (week 3 – maanden)

Dit is de langste en meest onderschatte fase van herstel.

Wat gebeurt er?

Het nieuwe weefsel wordt sterker en beter georganiseerd. Spieren, pezen en banden leren opnieuw omgaan met belasting. Kracht en stabiliteit keren langzaam terug.

Wat zie je bij je hond?

• Nauwelijks pijn
• Beweging ziet er vaak normaal uit
• Toch is het weefsel nog niet volledig belastbaar

Wat mag je doen qua beweging?

• Wandelingen verder opbouwen in duur
• Gerichte oefeningen onder begeleiding

Waar blijf je voorzichtig mee?

• Wild spel
• Explosieve bewegingen
• Abrupt starten, stoppen of draaien

Hier maakt goede revalidatie het verschil.
Gerichte oefeningen en een rustige opbouw zorgen ervoor dat het weefsel niet alleen geneest, maar ook echt sterk wordt.

Stabiliteit versus kwetsbaarheid na een blessure

Na een blessure is een spier of gewricht vaak niet volledig beschadigd. Er blijft meestal een deel functioneren. Het lichaam past zich hier slim aan aan: je hond gebruikt andere spieren of bewegingen om de pijnlijke plek te ontzien.

Dat helpt op korte termijn, maar vergroot het risico op verkeerd herstel en compensatie als het te lang duurt.

Hoe lang duurt herstel na een blessure?

Gemiddeld:

• Spierherstel: 6–12 weken
• Pezen en banden: 3–6 maanden (soms langer)

Elke hond is anders. Leeftijd, conditie, type blessure en begeleiding spelen allemaal een rol.

Belangrijk om te onthouden:
Dat je hond weer rent of speelt, betekent niet dat het weefsel volledig hersteld is.

Wanneer ga je te snel?

Let op signalen zoals:

• Toename van kreupelheid
• Stijfheid na rust of de volgende dag
• Minder willen bewegen
• Veranderd gedrag of likken aan de poot

Zie je dit? Dan is dat een teken om een stap terug te doen in de opbouw.

Geduld is geen stilstand, maar een investering

Herstel kost tijd. Niet omdat je iets verkeerd doet, maar omdat het lichaam zo werkt. Door de fases van weefselherstel te respecteren, verklein je de kans op:

• terugkerende blessures
• chronische klachten
• blijvende instabiliteit

Goede begeleiding en een passend revalidatieschema maken het verschil tussen tijdelijk herstel en duurzaam herstel.

Duurt een blessure altijd weken tot maanden?

Nee.
Kleine, oppervlakkige of lichte blessures kunnen binnen dagen tot een paar weken herstellen.

Maar: bij blessures aan spieren, pezen, banden of gewrichten duurt volledig herstel vrijwel altijd langer dan veel mensen verwachten.

Het verschil tussen “je hond loopt weer goed” en echt herstel

Een belangrijk onderscheid:

• Klinisch herstel:
  Je hond loopt weer normaal, heeft minder pijn en functioneert goed.
• Biologisch herstel:
  Het beschadigde weefsel is weer sterk genoeg om belasting aan te kunnen.

Klinisch herstel treedt vaak veel eerder op dan biologisch herstel.

Dat betekent dat:

• je hond zich beter voelt en ook ‘normaal’ loopt.
• maar het weefsel nog kwetsbaar is

En precies daarom ontstaan er vaak terugvallen.

Wanneer gaat herstel relatief snel?

Herstel kan korter duren bij:

• lichte spierverrekkingen
• kleine overbelasting zonder scheurtjes
• blessures met goede doorbloeding (spieren)

In deze gevallen kan herstel binnen 1–3 weken plaatsvinden, mits er tijdig rust en juiste begeleiding is.

Wanneer duurt herstel langer?

Herstel duurt vaak weken tot maanden bij:

• pees- of bandletsels
• blessures waarbij er scheurtjes in het weefsel zijn
• herhaalde of langdurige overbelasting
• blessures waarbij compensatie is ontstaan
• honden die te snel weer volledig belast worden

Vooral pezen en banden hebben een slechte doorbloeding en herstellen daarom langzaam. Goede diagnostiek is dus essentieel om de juiste prognose over herstel te kunnen geven.

Waarom lijkt een blessure soms “ineens terug te komen”?

Dat is meestal geen nieuwe blessure, maar:

• het weefsel was nog niet volledig hersteld
• de belasting werd te snel opgevoerd
• de hond voelde zich beter dan het lichaam aankon

Met andere woorden: het herstel was nog niet af, ook al leek dat wel zo.

Wat is een realistische verwachting voor hondenbaasjes?

• Lichte blessure: dagen tot enkele weken
• Spierblessure: 6–12 weken
• Pezen en banden: 3–6 maanden (of langer)

Elke hond en elke blessure is anders. Leeftijd, conditie, type letsel en begeleiding maken veel verschil.

Tot slot: herstel is een proces, geen race

Een blessure bij je hond is vervelend, maar het betekent niet dat het herstel eindeloos hoeft te duren. Wel vraagt het om tijd, geduld en de juiste opbouw. Het lichaam herstelt stap voor stap, in fases die je niet kunt overslaan of versnellen.

Dat je hond zich weer beter voelt, is een goed teken, maar geen eindpunt. Juist door ook in die fase rustig te blijven opbouwen, geef je het weefsel de kans om echt sterk te worden.

Goede revalidatie is daarbij geen overbodige luxe, maar een investering in de toekomst van je hond. Het verkleint de kans op terugkerende blessures en helpt je hond om weer veilig en met vertrouwen te bewegen.

Twijfel je over wat jouw hond op dit moment aankan? Vraag dan om begeleiding. Samen zorgen we ervoor dat herstel niet alleen snel gaat, maar vooral duurzaam is.